ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ ကမၻာတစ္၀န္းမွာ စုိက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္
စားသံုးမႈပမာဏအမ်ားဆံုး ဟင္းသီးျဖစ္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးရဲ႕ဇာတိဟာ မကၠစီကုိႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး အေမရိကတုိက္ကုိ
စပိန္ေတြ ကုိလုိနီျပဳခဲ့တဲ့ေနာက္ပုိင္းမွာ ဥေရာပႏွင့္ ကမၻာအရပ္ရပ္ကုိ
ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ လူေတြစားသံုးႏုိင္တဲ့ အျခားအပင္ေတြ၊
အသီးေတြလုိပဲ အေလ့က်ေပါက္ေနတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးပင္အ႐ုိင္းေတြကုိ
လူေတြက မ်ဳိးယူၿပီး စုိက္ပ်ဳိးစားသံုးခဲ့ၾကတာပါ။
ဘယ္ေခတ္ဘယ္ကာလကတည္းက စတင္စုိက္ပ်ိဳးစားသံုးခဲ့ၾကတယ္ဆုိတာ
တိတိက်က်ေတာ့ မေျပာႏုိင္ပါဘူး။ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ
ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ (BC 500) ေလာက္ကတည္းက မကၠစီကုိမွာ
ခရမ္းခ်ဥ္သီးစုိက္ပ်ဳိးခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႕ရပါတယ္။
စပိန္ေတြႏွင့္အတူ မကၠစီကုိမွ ခရမ္းခ်ဥ္သီးမ်ဳိးေတြ ဥေရာပကုိ
ေရာက္လာတာဟာ ေအဒီ ၁၄၉၀ ႏွင့္ ၁၅၂၀ ခုႏွစ္ၾကားမွာ
ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဥေရာပစာေပေတြထဲမွာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးအေၾကာင္း
ေရးထားတာကုိ ၁၅၄၄ ခုႏွစ္မွာ အေစာဆံုးေတြ႕ရပါတယ္။
Pietro Andrea Mattioli ဆုိသူ အီတလီလူမ်ဳိး ႐ုကၡေဗဒပညာရွင္က
ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ မွည့္သြားရင္ ၾကက္ေသြးေရာင္နီသြားတဲ့၊
ဒါမွမဟုတ္ ေရႊေရာင္၀င္း၀ါသြားတဲ့ ခရမ္းသီး (Eggplant)အသစ္တစ္မ်ဳိးလုိ႔
သ႐ုပ္ေဖာ္ ေရးသားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကတုိက္ အလယ္ပုိင္းေဒသကုိ စပိန္ေတြ ကုိလုိနီျပဳၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ
ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ ကရစ္ဗီယံ Caribbean တစ္၀ုိက္ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားသလုိ
ပစိဖိတ္သမုဒၵရာထဲက ဖိလစ္ပုိင္ကြၽန္းစုကုိ ကုိလုိနီ ျပဳၿပီးတဲ့ေနာက္မွာလည္း
စပိန္တုိ႔ႏွင့္အတူ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေတြ ေရာက္လာရာက အေရွ႕အာရွ၊
အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသႏွင့္ အာရွတစ္တုိက္လံုး ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
ခုဆုိရင္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ ကမၻာတစ္၀န္း ႏုိင္ငံတုိင္းလုိလုိမွာ
စုိက္ပ်ဳိးစားသံုးလ်က္ရွိပါတယ္။ ရာသီဥတုျပင္းတဲ့ ေဒသေတြမွာပင္
ဖန္လံုအိမ္ေတြထဲထည့္ၿပီး စုိက္ပ်ဳိးၾကတာရွိပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း
ကမၻာတစ္၀န္းခရမ္းခ်ဥ္သီး စုိက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈအမ်ားဆံုး ၁၀ ႏုိင္ငံကုိ
အမ်ားအနည္း အစီအစဥ္အလုိက္ ပံုပါ ဇယား (၁) မွာ ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ မခ်က္မျပဳတ္ဘဲ အစိမ္းလုိက္ ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ စားတတ္သူေတြ
အမ်ားအျပား ရွိပါတယ္။ အနံ႔ကေလးသင္းေနေအာင္ မီးဖုတ္ၿပီး သုတ္စားမယ္
ဆုိရင္လည္း ခရမ္းခ်ဥ္သီးသုပ္ဟာ ထမင္းၿမိန္ေစတဲ့ ဟင္းတစ္ခြက္ျဖစ္ပါတယ္။
လူမ်ဳိးအသီးသီးတုိ႔ဟာ မိမိတုိ႔႐ုိးရာဓေလ့အတုိင္း ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္တဲ့
ဟင္းလ်ာေတြမွာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ အသံုးျပဳပံုေတြက စံုလင္လွပါတယ္။
ခ်က္ျပဳတ္ေၾကာ္ေလွာ္စားရတဲ့ ဟင္းလ်ာအမ်ဳိးမ်ဳိးမွာေရာ၊
ခ်က္ျပဳတ္စရာမလုိတဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္သုပ္လုိ အစားအစာေတြမွာပါ
ထည့္သြင္းတတ္ၾကပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဆာ႕စ္ (Tomato Sauce)ဆုိတာလည္း
ကမၻာအႏွံ႔ လူႀကိဳက္အလြန္မ်ားတဲ့ အစာမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးေပၚခ်ိန္မွာ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္အသီးေတြကုိ
ေဖ်ာ္ရည္အျဖစ္ အရသာရွိရွိ သံုးေဆာင္ႏုိင္သလုိ၊ ဆယ့္ႏွစ္ရာသီ
အခ်ိန္မေရြး ေသာက္သံုးႏုိင္ေအာင္ စီမံထားတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစည္သြတ္ေဖ်ာ္ရည္
ဘူးေတြလည္း ရွိပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီး၏ အာဟာရ
...................................
ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွည့္ ၁၀၀ ဂရမ္မွာပါ၀င္တဲ့ အာဟာရဓာတ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ
ေအာက္မွာ ဇယားနဲ႔ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ၁၀၀ ဂရမ္ဟာ သံုးေအာင္စခဲြခန္႔
သုိ႔မဟုတ္ ျမန္မာအေလးခ်ိန္ ေျခာက္က်ပ္တစ္မတ္သားခန္႔ ရွိပါတယ္။
ဇယား (၂)
႐ုကၡေဗဒသေဘာအရ ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ သစ္သီး (Fruit)တစ္မ်ဳိးျဖစ္ေပမယ့္
ခ်က္ေရးျပဳတ္ရာကိစၥ (Culinary Purposes) ေတြမွာ အသံုး၀င္ပံုအရ ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ
ဟင္းသီးဟင္းရြက္ (Vegetables) အုပ္စုထဲမွာ အက်ဳံး၀င္တဲ့
ဟင္းသီးတစ္မ်ဳိးသာျဖစ္ပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြ ဘယ္လုိပဲ သတ္မွတ္သတ္မွတ္၊
ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ စားသံုးသူေတြကုိ အာဟာရျဖစ္ေစ၊ က်န္းမာေစတဲ့
အစာမ်ဳိးျဖစ္တယ္ဆုိတာ သိထားဖုိ႔ ပုိၿပီးအေရးႀကီးမယ္ ထင္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာပါတဲ့ အာဟာရဓာတ္ အေျမာက္အမ်ားထဲက
ေဘတာကယ္႐ုိတင္း (Betacarotene) ႏွင့္ ဗီတာမင္စီ (Vitamin C) ဆုိတဲ့
ဗီတာမင္ႏွစ္မ်ဳိးႏွင့္ ပုိတက္စီယမ္ (Potassium)ဆုိတဲ့ သတၱဳအာဟာရဓာတ္
အေၾကာင္းကုိ ေသေသခ်ာခ်ာ သိထားသင့္ပါတယ္။
အာဟာရအမ်ဳိးမ်ဳိးၾကြယ္၀ၿပီး က်န္းမာေရးအတြက္အလြန္ေကာင္းတဲ့
ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ Eating Well (စားၾကမယ္ေဟ့ ေကာင္းေကာင္း)မဂၢဇင္းက
၁၉၉၇ ခုႏွစ္အတြက္ စံျပဟင္းသီး (Vegetable Of The Year) အျဖစ္
သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ ဗီတာမင္ေအ၊ ဗီတာမင္စီ၊ ပုိတက္စီယမ္
အစရွိတဲ့အာဟာရေတြအျပင္၊ လုိင္ကုိပင္း (Lycopene) ဆုိတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းေၾကာင့္
သိပၸံ ပညာရွင္ေတြရဲ႔ အာရံုစုိက္ျခင္းကုိ ခံခဲ့ရပါတယ္။
ေဘတာကယ္႐ုိတင္း (Beta Carotene)
.....................................................
မမွည့္မီက အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ မွည့္လာတဲ႕အခါ
အ၀ါေရာင္မ်ဳိးက ေရႊလုိ၀င္းလာသလုိ အနီေရာင္မ်ဳိးကလည္း
ၾကက္ေသြးလုိနီလာပါတယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီး၀လံေတြကုိ
အစိမ္းေရာင္္၊ အ၀ါေရာင္၊ အနီေရာင္ျဖစ္ေစတဲ့ ကယ္႐ုိတင္း (Carotene) လုိ႔ေခၚတဲ့
ဓာတ္ေပါင္းေတြရွိပါတယ္။
ကယ္႐ုိတင္း အမ်ဳိးေပါင္းမ်ားစြာရွိတဲ့အနက္ အာဟာရႏွင့္ ဆက္စပ္ၿပီး
လူသိအမ်ားဆံုးက ေဘတာကယ္
႐ုိတင္းျဖစ္ပါတယ္။ သရက္သီးမွည့္၊ သေဘၤာသီးမွည့္
ေတြ ၀ါေနတာ၊ ေရႊ၀ါကန္စြန္းဥ၊ ေရႊဖ႐ံုသီး၊ မုန္လာဥ၀ါတုိ႔
အ၀ါေရာင္ျဖစ္ေနတာ၊ ကင္းပံုရြက္၊ ဟင္းႏု နယ္ရြက္စတဲ့
အရြက္ေတြစိမ္းေနတာ ေဘတာကယ္႐ုိတင္းရဲ႕ လက္ခ်က္ပါပါတယ္။
ေဘတာကယ္႐ုိတင္းဟာ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ ဗီတာမင္ေအအျဖစ္
ေျပာင္းသြားတာေၾကာင့္ ဗီတာမင္ေအေလာင္းလ်ာ (Pro-vitamin A) လုိ႔
သိထားၾကပါတယ္။ ဗီတာမင္ေအခ်ဳိ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ မ်က္စိမွာ ၾကက္မ်က္သင့္ေရာဂါ၊
အျပင္တိမ္ေရာဂါေတြ မျဖစ္ေအာင္၊ ကုိယ္ခံစြမ္းအားေကာင္းေအာင္
ဗီတာမင္ေအ ၾကြယ္၀တဲ့ အသည္း၊ ႏုိ႔၊ ဥ စတဲ့အစားအစာေတြအျပင္
ေဘတာကယ္႐ုိတင္းၾကြယ္၀တဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီး၀လံေတြ
မ်ားမ်ားစားဖုိ႔ ပညာရွင္ေတြက တုိက္တြန္းၾကပါတယ္။ ဗီတာမင္ေအ
အာနိသင္နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာမယ္ဆုိရင္ အသည္း၊ ႏုိ႔၊ ဥ စတဲ့
အစားအစာေတြထဲက ဗီတာမင္ေအက ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊
သစ္သီး၀လံေတြထဲက ေဘတာကယ္႐ုိတင္းထက္
သာတယ္လုိ႔ဆုိႏုိင္ေပမယ့္ ေဘတာကယ္ရုိတင္းရဲ႕
ထူးျခားတဲ့အရည္အေသြးတစ္ခုက ခႏၶာကုိယ္႐ုပ္ကလာပ္စည္းေတြကုိ
ေအာက္စီဂ်င္ဓာတ္တုိးပ်က္စီးျခင္းအႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့
အင္တီေအာက္စီဒင့္ (Anti-oxidant) အာနိသင္ရွိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ သက္ႀကီးရြယ္အုိေတြအတြက္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္
သစ္သီး၀လံေတြကရတဲ့ ေဘတာကယ္႐ုိတင္းဟာ အသည္း၊ ႏုိ႔၊
ဥ စတဲ့အစား အစာေတြကရတဲ့ ဗီတာမင္ေအထက္ ပုိၿပီးသင့္ေလ်ာ္တယ္လုိ႔
အာဟာရပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာပါတဲ့ ဗီတာမင္စီအေၾကာင္းကုိေတာ့ လူသိမ်ားပါတယ္။
သြား၊ သြားဖံုးႏွင့္ အ႐ုိးေတြကုိ က်န္းမာၾကံ့ခုိင္ေစတယ္၊ အနာႏွင့္
ဒဏ္ရာေတြကုိ ျမန္ျမန္က်က္ေစတယ္၊ ေရာဂါခုခံစြမ္းအားကုိ
ေကာင္းေစတယ္၊ အင္တီေအာက္စီဒင့္အာနိသင္ရွိတဲ့
ဗီတာမင္တစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္ဆုိတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ ပုိတက္စီယမ္အၾကြယ္၀ဆံုး အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္ဆုိတာ
မေမ့သင့္ပါဘူး။ ပိုတက္စီယမ္ဟာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီး၀လံေတြမွာ
ပါတယ္ဆုိတာ လူအေတာ္မ်ားမ်ား သိၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္း
အားကုိးရေလာက္ေအာင္ မ်ားမ်ားစားစားပါတဲ့ အသီးေတြက ငွက္ေပ်ာသီး၊
ေထာပတ္သီးႏွင့္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးတုိ႔သာျဖစ္ပါတယ္။ အျခားအသီးေတြမွာ
ဒီေလာက္မ်ားမ်ား မပါပါဘူး။ ဆုိဒီယမ္မွာ ေသြးေပါင္တက္ေစတဲ့
အာနိသင္ရွိတာကုိ လူအမ်ားသိၾကေပမယ့္ ပုိတက္စီယမ္က ေသြးေပါင္ကုိ
ထိန္းႏုိင္တယ္ဆုိတာ လူသိနည္းပါတယ္။ ပိုတက္စီယမ္ၾကြယ္၀တဲ့
ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီး၀လံေတြ မ်ားမ်ားစားသံုးျခင္းဟာ
အ႐ုိးေတြထဲက ထံုးဓာတ္ဆံုး႐ံႈးမႈကုိ နည္းေစတဲ့အတြက္ အ႐ုိးေတြ
ၾကံ့ခုိင္ၿပီး အ႐ုိးပါးအ႐ုိးပြေရာဂါေၾကာင့္ အ႐ုိးက်ိဳးျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။
လုိင္ကုိပင္း(Lycopene)
...................................
ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာပါတဲ့ လုိင္ကုိပင္း (Lycopene)ဟာ ကယ္႐ုိတင္းေတြႏွင့္
သေဘာခ်င္းတူတဲ့ ကယ္ေရာ့တင္ႏိြဳက္ (Carotenoid) ဓာတ္ေပါင္းတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။
လူေပါင္း ၄၇၀၀၀ မကပါ၀င္တဲ့ သုေတသနတစ္ခုအရ ခရမ္းခ်ဥ္သီး သုိ႕မဟုတ္
ခရမ္းခ်ဥ္သီးႏွင့္ျပဳလုပ္တဲ့ အစားအစာေတြကုိ ရက္သတၱတစ္ပတ္မွာ
၁၀ ႀကိမ္ထက္မနည္း စားသံုးသူအမ်ိဳးသားေတြဟာ ဆီးက်ိတ္ (Prostate)ကင္ဆာ
ျဖစ္ႏုိင္တဲ့အႏၲရာယ္ တစ္၀က္ေလာက္ ေလ်ာ့သြားႏုိင္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
ဒါဟာ လုိင္ကုိပင္းရဲ႕ အင္တီေအာက္စီဒင့္ အာနိသင္ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
လုိင္ကုိပင္းဟာ လူရဲ႕အေရျပားကုိ ေနေရာင္မွာပါတဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ရဲ႕ဒဏ္မွ
ကာကြယ္ေပးႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း သိရပါတယ္။ မန္ခ်က္စတာႏွင့္
နယူးကာဆယ္တကၠသုိလ္ေတြမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ သုေတသနေတြအရ
လုိင္ကုိပင္းဟာ အေရျပားကုိ ေနေလာင္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးႏုိင္ၿပီး
အေရျပားကုိ ႏုမြတ္ေခ်ာေမြ႕ေစတယ္ဆုိတာ ေတြ႕ရပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီး စားသံုးမႈဟာ ရင္သားကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ၊
အေရျပားကင္ဆာ၊ ဆီးအိမ္ကင္ဆာတုိ႔ကုိလည္း ကာကြယ္ေပးႏုိင္တယ္လုိ႔
ေျပာသူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ခုခါမွာ ႐ုိး႐ုိးခရမ္းခ်ဥ္သီးထက္
ဗီတာမင္စီႏွစ္ဆပုိမ်ားတဲ့ အမ်ဳိးအစား (Doublerich)၊ ဗီတာမင္ေအ
အဆ ၄၀ ပါ၀င္တဲ့အမ်ဳိးအစား (97L97)၊ အင္တီေအာက္စီဒင့္အာနိသင္ရွိတဲ့
Anthocyanin ဓာတ္ေပါင္း အလြန္ၾကြယ္၀တဲ့ အျပာေရာင္
ခရမ္းခ်ဥ္သီးအမ်ိဳးအစား၊ လုိင္ကုိပင္း ၂ ဆမွ ၄ ဆထိ
ပုိမ်ားတဲ့အမ်ဳိးအစားေတြ ေပၚေပါက္ေနၿပီလုိ႔ သိရပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးစားရာမွာ သတိထားစရာ
...................................................
ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ Nightshade Family ဆုိတဲ့ အပင္ မိသားစုမ်ိဳးႏြယ္မွာ
ပါ၀င္ပါတယ္။ Nightshade မိသားစုထဲမွာ ခရမ္းသီး၊ အာလူးႏွင့္
င႐ုတ္သီးတုိ႔လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ Nightshade မိသားစု၀င္
အျခားဟင္းသီးေတြျဖစ္တဲ့ ခရမ္းသီး၊ အာလူးတုိ႔လုိပဲ ခရမ္းခ်ဥ္သီးရဲ႕
အရြက္၊ ပင္စည္ႏွင့္ မမွည့္ေသးတဲ့အသီးေတြမွာ အဆိပ္သင့္ (Toxic) ျဖစ္ႏုိင္တဲ့
Solanine ဆုိတဲ့ အယ္လ္ကာလိြဳက္ (Alkaloid) ဓာတ္ေပါင္းတစ္မ်ဳိး ပါ၀င္ပါတယ္။
အာလူးမွာေလာက္ေတာ့ မမ်ားပါဘူး။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာ ဥပဒ္ေပးႏုိင္တဲ့
Tomatine ဆုိတဲ့ အယ္လ္ကာလိြဳက္ ဓာတ္ေပါင္းတစ္မ်ိဳး အနည္းအက်ဥ္း
ပါ၀င္ေနပါတယ္။ အယ္လ္ကာလိြဳက္ ဓာတ္ေပါင္းေတြဟာ
ေတာ္႐ံုသင့္႐ံု စားမိလုိ႔ ဥပဒ္မျဖစ္ႏုိင္ေပမယ့္ အလြန္အကြၽံစားမိရင္
အႏၲရာယ္ရွိႏုိင္ပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္ပင္ရဲ႕အရြက္ကုိ လက္ဖက္ေျခာက္လုိခပ္ၿပီး
ေသာက္ေနတဲ့အတြက္ လူေသဆံုးဖူးတယ္ဆုိတဲ့ မွတ္တမ္းရွိပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ခရမ္းခ်ဥ္ပင္တုိ႔ကုိ အမ်ားအျပားစားမိတဲ့ ေခြးေတြမွာလည္း
ဥပဒ္ျဖစ္ႏုိင္တာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္မစားဘဲ ရက္ၾကာျမင့္စြာထားရင္
အထဲမွာ အပင္ေပါက္ေနႏုိင္ပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္ေစ့ေလးေတြဟာ
ခရမ္းခ်ဥ္သီးရဲ႕ အတြင္းပုိင္းမွာရွိေနၿပီး အမွည့္လြန္ ေပ်ာ့ရြဲလာေတာ့မွ
အပင္ေပါက္တတ္ပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးအေစ့ကေပါက္လာတဲ့
အပင္ေပါက္ကေလးေတြဟာ စားရင္ အဆိပ္သင့္ႏုိင္ပါတယ္။
အပင္ေပါက္ကေလးေတြႏွင့္ အေစ့ေတြကုိ မစားသင့္ပါဘူး။
အဲဒါေတြကုိဖယ္ပစ္ၿပီး က်န္တဲ့အသားကုိ စားမယ္ဆုိရင္ စားလုိ႔ရပါတယ္။
အနံ႔အရသာေတာ့ ေကာင္းမွာမဟုတ္ပါဘူး။ အနံ႔အရသာလည္းမေကာင္း၊
ဥပဒ္လည္းျဖစ္ႏုိင္တာမုိ႔ အဲဒီအသီးမ်ိဳးကုိ လႊင့္ပစ္လုိက္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးႏွင့္ ကူးစက္ေရာဂါ
...........................................
၀မ္းႏွင့္ပတ္သက္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြထဲမွာ Salmonella ဆုိတဲ့
ဗက္တီးရီးယားေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါေတြဟာ ထင္ရွားပါတယ္။
လူသိမ်ားတဲ့ တုိက္ဖုိက္ (Typhoid) ေခၚ အူေရာင္ငန္းဖ်ားေရာဂါဟာ
Salmonella ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။
အစာအဆိပ္သင့္ျခင္းကုိျဖစ္ေစတဲ့ Salmonella ေတြလည္းရွိပါတယ္။
Salmonella ေၾကာင့္ လူအေျမာက္အမ်ားမွာ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါ
ျဖစ္ရတာမ်ဳိးလည္းရွိပါတယ္။ Salmonellosis လုိ႔ေခၚပါတယ္။
Salmonellosis အေျခအေနအခ်ဳိ႕ဟာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစားသံုးမႈႏွင့္
ႏွီးႏြယ္ပတ္သက္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ မသန္႔ရွင္းတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေတြက
Salmonella ဗက္တီးရီးယားေတြကုိ သယ္ေဆာင္ထားလုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ျပည္နယ္ ၁၈ ခုမွာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္အတြင္း
Salmonella ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ လူ ၁၇၂ ေယာက္
၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာျဖစ္ခဲ့တာဟာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစားသံုးမႈႏွင့္
ပတ္သက္ခဲ့ႏုိင္ပါတယ္လုိ႔ ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းေရး
ဗဟုိဌာန U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) က
၃၀-၁၀-၂၀၀၆ ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပုိင္း
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ Salmonellosis ကူးစက္ေရာဂါ
ေတြထဲမွာ ၉ ခုဟာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစားသံုးမႈႏွင့္ ပတ္သက္ခဲ့တယ္လုိ႔
ဆုိပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ကလည္း Salmonellosis ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္
အေမရိကန္ျပည္ တစ္၀န္းသာမက ကေနဒါႏုိင္ငံက ေဒသအခ်ဳိ႕မွာပါ
စူပါမတ္ကက္ေတြႏွင့္ စားေသာက္ဆုိင္ေတြက ခရမ္းခ်ဥ္သီးေတြကုိ
ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့ရပါတယ္။
...........................
ေဒါက္တာလွၾကည္
စားသံုးမႈပမာဏအမ်ားဆံုး ဟင္းသီးျဖစ္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးရဲ႕ဇာတိဟာ မကၠစီကုိႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး အေမရိကတုိက္ကုိ
စပိန္ေတြ ကုိလုိနီျပဳခဲ့တဲ့ေနာက္ပုိင္းမွာ ဥေရာပႏွင့္ ကမၻာအရပ္ရပ္ကုိ
ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားတယ္လုိ႔ဆုိပါတယ္။ လူေတြစားသံုးႏုိင္တဲ့ အျခားအပင္ေတြ၊
အသီးေတြလုိပဲ အေလ့က်ေပါက္ေနတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးပင္အ႐ုိင္းေတြကုိ
လူေတြက မ်ဳိးယူၿပီး စုိက္ပ်ဳိးစားသံုးခဲ့ၾကတာပါ။
ဘယ္ေခတ္ဘယ္ကာလကတည္းက စတင္စုိက္ပ်ိဳးစားသံုးခဲ့ၾကတယ္ဆုိတာ
တိတိက်က်ေတာ့ မေျပာႏုိင္ပါဘူး။ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ
ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ (BC 500) ေလာက္ကတည္းက မကၠစီကုိမွာ
ခရမ္းခ်ဥ္သီးစုိက္ပ်ဳိးခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားေတြ ေတြ႕ရပါတယ္။
စပိန္ေတြႏွင့္အတူ မကၠစီကုိမွ ခရမ္းခ်ဥ္သီးမ်ဳိးေတြ ဥေရာပကုိ
ေရာက္လာတာဟာ ေအဒီ ၁၄၉၀ ႏွင့္ ၁၅၂၀ ခုႏွစ္ၾကားမွာ
ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဥေရာပစာေပေတြထဲမွာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးအေၾကာင္း
ေရးထားတာကုိ ၁၅၄၄ ခုႏွစ္မွာ အေစာဆံုးေတြ႕ရပါတယ္။
Pietro Andrea Mattioli ဆုိသူ အီတလီလူမ်ဳိး ႐ုကၡေဗဒပညာရွင္က
ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ မွည့္သြားရင္ ၾကက္ေသြးေရာင္နီသြားတဲ့၊
ဒါမွမဟုတ္ ေရႊေရာင္၀င္း၀ါသြားတဲ့ ခရမ္းသီး (Eggplant)အသစ္တစ္မ်ဳိးလုိ႔
သ႐ုပ္ေဖာ္ ေရးသားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကတုိက္ အလယ္ပုိင္းေဒသကုိ စပိန္ေတြ ကုိလုိနီျပဳၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ
ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ ကရစ္ဗီယံ Caribbean တစ္၀ုိက္ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားသလုိ
ပစိဖိတ္သမုဒၵရာထဲက ဖိလစ္ပုိင္ကြၽန္းစုကုိ ကုိလုိနီ ျပဳၿပီးတဲ့ေနာက္မွာလည္း
စပိန္တုိ႔ႏွင့္အတူ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေတြ ေရာက္လာရာက အေရွ႕အာရွ၊
အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသႏွင့္ အာရွတစ္တုိက္လံုး ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
ခုဆုိရင္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ ကမၻာတစ္၀န္း ႏုိင္ငံတုိင္းလုိလုိမွာ
စုိက္ပ်ဳိးစားသံုးလ်က္ရွိပါတယ္။ ရာသီဥတုျပင္းတဲ့ ေဒသေတြမွာပင္
ဖန္လံုအိမ္ေတြထဲထည့္ၿပီး စုိက္ပ်ဳိးၾကတာရွိပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း
ကမၻာတစ္၀န္းခရမ္းခ်ဥ္သီး စုိက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈအမ်ားဆံုး ၁၀ ႏုိင္ငံကုိ
အမ်ားအနည္း အစီအစဥ္အလုိက္ ပံုပါ ဇယား (၁) မွာ ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ မခ်က္မျပဳတ္ဘဲ အစိမ္းလုိက္ ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ စားတတ္သူေတြ
အမ်ားအျပား ရွိပါတယ္။ အနံ႔ကေလးသင္းေနေအာင္ မီးဖုတ္ၿပီး သုတ္စားမယ္
ဆုိရင္လည္း ခရမ္းခ်ဥ္သီးသုပ္ဟာ ထမင္းၿမိန္ေစတဲ့ ဟင္းတစ္ခြက္ျဖစ္ပါတယ္။
လူမ်ဳိးအသီးသီးတုိ႔ဟာ မိမိတုိ႔႐ုိးရာဓေလ့အတုိင္း ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္တဲ့
ဟင္းလ်ာေတြမွာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ အသံုးျပဳပံုေတြက စံုလင္လွပါတယ္။
ခ်က္ျပဳတ္ေၾကာ္ေလွာ္စားရတဲ့ ဟင္းလ်ာအမ်ဳိးမ်ဳိးမွာေရာ၊
ခ်က္ျပဳတ္စရာမလုိတဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္သုပ္လုိ အစားအစာေတြမွာပါ
ထည့္သြင္းတတ္ၾကပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဆာ႕စ္ (Tomato Sauce)ဆုိတာလည္း
ကမၻာအႏွံ႔ လူႀကိဳက္အလြန္မ်ားတဲ့ အစာမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးေပၚခ်ိန္မွာ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္အသီးေတြကုိ
ေဖ်ာ္ရည္အျဖစ္ အရသာရွိရွိ သံုးေဆာင္ႏုိင္သလုိ၊ ဆယ့္ႏွစ္ရာသီ
အခ်ိန္မေရြး ေသာက္သံုးႏုိင္ေအာင္ စီမံထားတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစည္သြတ္ေဖ်ာ္ရည္
ဘူးေတြလည္း ရွိပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီး၏ အာဟာရ
...................................
ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွည့္ ၁၀၀ ဂရမ္မွာပါ၀င္တဲ့ အာဟာရဓာတ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ
ေအာက္မွာ ဇယားနဲ႔ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ၁၀၀ ဂရမ္ဟာ သံုးေအာင္စခဲြခန္႔
သုိ႔မဟုတ္ ျမန္မာအေလးခ်ိန္ ေျခာက္က်ပ္တစ္မတ္သားခန္႔ ရွိပါတယ္။
ဇယား (၂)
႐ုကၡေဗဒသေဘာအရ ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ သစ္သီး (Fruit)တစ္မ်ဳိးျဖစ္ေပမယ့္
ခ်က္ေရးျပဳတ္ရာကိစၥ (Culinary Purposes) ေတြမွာ အသံုး၀င္ပံုအရ ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ
ဟင္းသီးဟင္းရြက္ (Vegetables) အုပ္စုထဲမွာ အက်ဳံး၀င္တဲ့
ဟင္းသီးတစ္မ်ဳိးသာျဖစ္ပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြ ဘယ္လုိပဲ သတ္မွတ္သတ္မွတ္၊
ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ စားသံုးသူေတြကုိ အာဟာရျဖစ္ေစ၊ က်န္းမာေစတဲ့
အစာမ်ဳိးျဖစ္တယ္ဆုိတာ သိထားဖုိ႔ ပုိၿပီးအေရးႀကီးမယ္ ထင္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာပါတဲ့ အာဟာရဓာတ္ အေျမာက္အမ်ားထဲက
ေဘတာကယ္႐ုိတင္း (Betacarotene) ႏွင့္ ဗီတာမင္စီ (Vitamin C) ဆုိတဲ့
ဗီတာမင္ႏွစ္မ်ဳိးႏွင့္ ပုိတက္စီယမ္ (Potassium)ဆုိတဲ့ သတၱဳအာဟာရဓာတ္
အေၾကာင္းကုိ ေသေသခ်ာခ်ာ သိထားသင့္ပါတယ္။
အာဟာရအမ်ဳိးမ်ဳိးၾကြယ္၀ၿပီး က်န္းမာေရးအတြက္အလြန္ေကာင္းတဲ့
ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ Eating Well (စားၾကမယ္ေဟ့ ေကာင္းေကာင္း)မဂၢဇင္းက
၁၉၉၇ ခုႏွစ္အတြက္ စံျပဟင္းသီး (Vegetable Of The Year) အျဖစ္
သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ ဗီတာမင္ေအ၊ ဗီတာမင္စီ၊ ပုိတက္စီယမ္
အစရွိတဲ့အာဟာရေတြအျပင္၊ လုိင္ကုိပင္း (Lycopene) ဆုိတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းေၾကာင့္
သိပၸံ ပညာရွင္ေတြရဲ႔ အာရံုစုိက္ျခင္းကုိ ခံခဲ့ရပါတယ္။
ေဘတာကယ္႐ုိတင္း (Beta Carotene)
.....................................................
မမွည့္မီက အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ မွည့္လာတဲ႕အခါ
အ၀ါေရာင္မ်ဳိးက ေရႊလုိ၀င္းလာသလုိ အနီေရာင္မ်ဳိးကလည္း
ၾကက္ေသြးလုိနီလာပါတယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီး၀လံေတြကုိ
အစိမ္းေရာင္္၊ အ၀ါေရာင္၊ အနီေရာင္ျဖစ္ေစတဲ့ ကယ္႐ုိတင္း (Carotene) လုိ႔ေခၚတဲ့
ဓာတ္ေပါင္းေတြရွိပါတယ္။
ကယ္႐ုိတင္း အမ်ဳိးေပါင္းမ်ားစြာရွိတဲ့အနက္ အာဟာရႏွင့္ ဆက္စပ္ၿပီး
လူသိအမ်ားဆံုးက ေဘတာကယ္
႐ုိတင္းျဖစ္ပါတယ္။ သရက္သီးမွည့္၊ သေဘၤာသီးမွည့္
ေတြ ၀ါေနတာ၊ ေရႊ၀ါကန္စြန္းဥ၊ ေရႊဖ႐ံုသီး၊ မုန္လာဥ၀ါတုိ႔
အ၀ါေရာင္ျဖစ္ေနတာ၊ ကင္းပံုရြက္၊ ဟင္းႏု နယ္ရြက္စတဲ့
အရြက္ေတြစိမ္းေနတာ ေဘတာကယ္႐ုိတင္းရဲ႕ လက္ခ်က္ပါပါတယ္။
ေဘတာကယ္႐ုိတင္းဟာ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ ဗီတာမင္ေအအျဖစ္
ေျပာင္းသြားတာေၾကာင့္ ဗီတာမင္ေအေလာင္းလ်ာ (Pro-vitamin A) လုိ႔
သိထားၾကပါတယ္။ ဗီတာမင္ေအခ်ဳိ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ မ်က္စိမွာ ၾကက္မ်က္သင့္ေရာဂါ၊
အျပင္တိမ္ေရာဂါေတြ မျဖစ္ေအာင္၊ ကုိယ္ခံစြမ္းအားေကာင္းေအာင္
ဗီတာမင္ေအ ၾကြယ္၀တဲ့ အသည္း၊ ႏုိ႔၊ ဥ စတဲ့အစားအစာေတြအျပင္
ေဘတာကယ္႐ုိတင္းၾကြယ္၀တဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီး၀လံေတြ
မ်ားမ်ားစားဖုိ႔ ပညာရွင္ေတြက တုိက္တြန္းၾကပါတယ္။ ဗီတာမင္ေအ
အာနိသင္နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာမယ္ဆုိရင္ အသည္း၊ ႏုိ႔၊ ဥ စတဲ့
အစားအစာေတြထဲက ဗီတာမင္ေအက ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊
သစ္သီး၀လံေတြထဲက ေဘတာကယ္႐ုိတင္းထက္
သာတယ္လုိ႔ဆုိႏုိင္ေပမယ့္ ေဘတာကယ္ရုိတင္းရဲ႕
ထူးျခားတဲ့အရည္အေသြးတစ္ခုက ခႏၶာကုိယ္႐ုပ္ကလာပ္စည္းေတြကုိ
ေအာက္စီဂ်င္ဓာတ္တုိးပ်က္စီးျခင္းအႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့
အင္တီေအာက္စီဒင့္ (Anti-oxidant) အာနိသင္ရွိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ သက္ႀကီးရြယ္အုိေတြအတြက္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္
သစ္သီး၀လံေတြကရတဲ့ ေဘတာကယ္႐ုိတင္းဟာ အသည္း၊ ႏုိ႔၊
ဥ စတဲ့အစား အစာေတြကရတဲ့ ဗီတာမင္ေအထက္ ပုိၿပီးသင့္ေလ်ာ္တယ္လုိ႔
အာဟာရပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာပါတဲ့ ဗီတာမင္စီအေၾကာင္းကုိေတာ့ လူသိမ်ားပါတယ္။
သြား၊ သြားဖံုးႏွင့္ အ႐ုိးေတြကုိ က်န္းမာၾကံ့ခုိင္ေစတယ္၊ အနာႏွင့္
ဒဏ္ရာေတြကုိ ျမန္ျမန္က်က္ေစတယ္၊ ေရာဂါခုခံစြမ္းအားကုိ
ေကာင္းေစတယ္၊ အင္တီေအာက္စီဒင့္အာနိသင္ရွိတဲ့
ဗီတာမင္တစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္ဆုိတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ ပုိတက္စီယမ္အၾကြယ္၀ဆံုး အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္ဆုိတာ
မေမ့သင့္ပါဘူး။ ပိုတက္စီယမ္ဟာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီး၀လံေတြမွာ
ပါတယ္ဆုိတာ လူအေတာ္မ်ားမ်ား သိၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္း
အားကုိးရေလာက္ေအာင္ မ်ားမ်ားစားစားပါတဲ့ အသီးေတြက ငွက္ေပ်ာသီး၊
ေထာပတ္သီးႏွင့္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးတုိ႔သာျဖစ္ပါတယ္။ အျခားအသီးေတြမွာ
ဒီေလာက္မ်ားမ်ား မပါပါဘူး။ ဆုိဒီယမ္မွာ ေသြးေပါင္တက္ေစတဲ့
အာနိသင္ရွိတာကုိ လူအမ်ားသိၾကေပမယ့္ ပုိတက္စီယမ္က ေသြးေပါင္ကုိ
ထိန္းႏုိင္တယ္ဆုိတာ လူသိနည္းပါတယ္။ ပိုတက္စီယမ္ၾကြယ္၀တဲ့
ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီး၀လံေတြ မ်ားမ်ားစားသံုးျခင္းဟာ
အ႐ုိးေတြထဲက ထံုးဓာတ္ဆံုး႐ံႈးမႈကုိ နည္းေစတဲ့အတြက္ အ႐ုိးေတြ
ၾကံ့ခုိင္ၿပီး အ႐ုိးပါးအ႐ုိးပြေရာဂါေၾကာင့္ အ႐ုိးက်ိဳးျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။
လုိင္ကုိပင္း(Lycopene)
...................................
ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာပါတဲ့ လုိင္ကုိပင္း (Lycopene)ဟာ ကယ္႐ုိတင္းေတြႏွင့္
သေဘာခ်င္းတူတဲ့ ကယ္ေရာ့တင္ႏိြဳက္ (Carotenoid) ဓာတ္ေပါင္းတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။
လူေပါင္း ၄၇၀၀၀ မကပါ၀င္တဲ့ သုေတသနတစ္ခုအရ ခရမ္းခ်ဥ္သီး သုိ႕မဟုတ္
ခရမ္းခ်ဥ္သီးႏွင့္ျပဳလုပ္တဲ့ အစားအစာေတြကုိ ရက္သတၱတစ္ပတ္မွာ
၁၀ ႀကိမ္ထက္မနည္း စားသံုးသူအမ်ိဳးသားေတြဟာ ဆီးက်ိတ္ (Prostate)ကင္ဆာ
ျဖစ္ႏုိင္တဲ့အႏၲရာယ္ တစ္၀က္ေလာက္ ေလ်ာ့သြားႏုိင္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
ဒါဟာ လုိင္ကုိပင္းရဲ႕ အင္တီေအာက္စီဒင့္ အာနိသင္ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
လုိင္ကုိပင္းဟာ လူရဲ႕အေရျပားကုိ ေနေရာင္မွာပါတဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ရဲ႕ဒဏ္မွ
ကာကြယ္ေပးႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း သိရပါတယ္။ မန္ခ်က္စတာႏွင့္
နယူးကာဆယ္တကၠသုိလ္ေတြမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ သုေတသနေတြအရ
လုိင္ကုိပင္းဟာ အေရျပားကုိ ေနေလာင္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးႏုိင္ၿပီး
အေရျပားကုိ ႏုမြတ္ေခ်ာေမြ႕ေစတယ္ဆုိတာ ေတြ႕ရပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီး စားသံုးမႈဟာ ရင္သားကင္ဆာ၊ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ၊
အေရျပားကင္ဆာ၊ ဆီးအိမ္ကင္ဆာတုိ႔ကုိလည္း ကာကြယ္ေပးႏုိင္တယ္လုိ႔
ေျပာသူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ခုခါမွာ ႐ုိး႐ုိးခရမ္းခ်ဥ္သီးထက္
ဗီတာမင္စီႏွစ္ဆပုိမ်ားတဲ့ အမ်ဳိးအစား (Doublerich)၊ ဗီတာမင္ေအ
အဆ ၄၀ ပါ၀င္တဲ့အမ်ဳိးအစား (97L97)၊ အင္တီေအာက္စီဒင့္အာနိသင္ရွိတဲ့
Anthocyanin ဓာတ္ေပါင္း အလြန္ၾကြယ္၀တဲ့ အျပာေရာင္
ခရမ္းခ်ဥ္သီးအမ်ိဳးအစား၊ လုိင္ကုိပင္း ၂ ဆမွ ၄ ဆထိ
ပုိမ်ားတဲ့အမ်ဳိးအစားေတြ ေပၚေပါက္ေနၿပီလုိ႔ သိရပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးစားရာမွာ သတိထားစရာ
...................................................
ခရမ္းခ်ဥ္သီးဟာ Nightshade Family ဆုိတဲ့ အပင္ မိသားစုမ်ိဳးႏြယ္မွာ
ပါ၀င္ပါတယ္။ Nightshade မိသားစုထဲမွာ ခရမ္းသီး၊ အာလူးႏွင့္
င႐ုတ္သီးတုိ႔လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ Nightshade မိသားစု၀င္
အျခားဟင္းသီးေတြျဖစ္တဲ့ ခရမ္းသီး၊ အာလူးတုိ႔လုိပဲ ခရမ္းခ်ဥ္သီးရဲ႕
အရြက္၊ ပင္စည္ႏွင့္ မမွည့္ေသးတဲ့အသီးေတြမွာ အဆိပ္သင့္ (Toxic) ျဖစ္ႏုိင္တဲ့
Solanine ဆုိတဲ့ အယ္လ္ကာလိြဳက္ (Alkaloid) ဓာတ္ေပါင္းတစ္မ်ဳိး ပါ၀င္ပါတယ္။
အာလူးမွာေလာက္ေတာ့ မမ်ားပါဘူး။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးမွာ ဥပဒ္ေပးႏုိင္တဲ့
Tomatine ဆုိတဲ့ အယ္လ္ကာလိြဳက္ ဓာတ္ေပါင္းတစ္မ်ိဳး အနည္းအက်ဥ္း
ပါ၀င္ေနပါတယ္။ အယ္လ္ကာလိြဳက္ ဓာတ္ေပါင္းေတြဟာ
ေတာ္႐ံုသင့္႐ံု စားမိလုိ႔ ဥပဒ္မျဖစ္ႏုိင္ေပမယ့္ အလြန္အကြၽံစားမိရင္
အႏၲရာယ္ရွိႏုိင္ပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္ပင္ရဲ႕အရြက္ကုိ လက္ဖက္ေျခာက္လုိခပ္ၿပီး
ေသာက္ေနတဲ့အတြက္ လူေသဆံုးဖူးတယ္ဆုိတဲ့ မွတ္တမ္းရွိပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ခရမ္းခ်ဥ္ပင္တုိ႔ကုိ အမ်ားအျပားစားမိတဲ့ ေခြးေတြမွာလည္း
ဥပဒ္ျဖစ္ႏုိင္တာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္မစားဘဲ ရက္ၾကာျမင့္စြာထားရင္
အထဲမွာ အပင္ေပါက္ေနႏုိင္ပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္ေစ့ေလးေတြဟာ
ခရမ္းခ်ဥ္သီးရဲ႕ အတြင္းပုိင္းမွာရွိေနၿပီး အမွည့္လြန္ ေပ်ာ့ရြဲလာေတာ့မွ
အပင္ေပါက္တတ္ပါတယ္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးအေစ့ကေပါက္လာတဲ့
အပင္ေပါက္ကေလးေတြဟာ စားရင္ အဆိပ္သင့္ႏုိင္ပါတယ္။
အပင္ေပါက္ကေလးေတြႏွင့္ အေစ့ေတြကုိ မစားသင့္ပါဘူး။
အဲဒါေတြကုိဖယ္ပစ္ၿပီး က်န္တဲ့အသားကုိ စားမယ္ဆုိရင္ စားလုိ႔ရပါတယ္။
အနံ႔အရသာေတာ့ ေကာင္းမွာမဟုတ္ပါဘူး။ အနံ႔အရသာလည္းမေကာင္း၊
ဥပဒ္လည္းျဖစ္ႏုိင္တာမုိ႔ အဲဒီအသီးမ်ိဳးကုိ လႊင့္ပစ္လုိက္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။
ခရမ္းခ်ဥ္သီးႏွင့္ ကူးစက္ေရာဂါ
...........................................
၀မ္းႏွင့္ပတ္သက္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြထဲမွာ Salmonella ဆုိတဲ့
ဗက္တီးရီးယားေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါေတြဟာ ထင္ရွားပါတယ္။
လူသိမ်ားတဲ့ တုိက္ဖုိက္ (Typhoid) ေခၚ အူေရာင္ငန္းဖ်ားေရာဂါဟာ
Salmonella ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။
အစာအဆိပ္သင့္ျခင္းကုိျဖစ္ေစတဲ့ Salmonella ေတြလည္းရွိပါတယ္။
Salmonella ေၾကာင့္ လူအေျမာက္အမ်ားမွာ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါ
ျဖစ္ရတာမ်ဳိးလည္းရွိပါတယ္။ Salmonellosis လုိ႔ေခၚပါတယ္။
Salmonellosis အေျခအေနအခ်ဳိ႕ဟာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစားသံုးမႈႏွင့္
ႏွီးႏြယ္ပတ္သက္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ မသန္႔ရွင္းတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေတြက
Salmonella ဗက္တီးရီးယားေတြကုိ သယ္ေဆာင္ထားလုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ျပည္နယ္ ၁၈ ခုမွာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္အတြင္း
Salmonella ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ လူ ၁၇၂ ေယာက္
၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာျဖစ္ခဲ့တာဟာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစားသံုးမႈႏွင့္
ပတ္သက္ခဲ့ႏုိင္ပါတယ္လုိ႔ ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းေရး
ဗဟုိဌာန U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) က
၃၀-၁၀-၂၀၀၆ ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပုိင္း
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ Salmonellosis ကူးစက္ေရာဂါ
ေတြထဲမွာ ၉ ခုဟာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးစားသံုးမႈႏွင့္ ပတ္သက္ခဲ့တယ္လုိ႔
ဆုိပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ကလည္း Salmonellosis ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္
အေမရိကန္ျပည္ တစ္၀န္းသာမက ကေနဒါႏုိင္ငံက ေဒသအခ်ဳိ႕မွာပါ
စူပါမတ္ကက္ေတြႏွင့္ စားေသာက္ဆုိင္ေတြက ခရမ္းခ်ဥ္သီးေတြကုိ
ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့ရပါတယ္။
...........................
ေဒါက္တာလွၾကည္
